Poniżej zamieszczamy listę spotkań w ramach Matematycznych Czwartków, które odbyły się w dotychczasowej historii tego wydarzenia.
9 października 2025 r. godz. 12:00
mgr Weronika Smolak-Dyżewska, dr hab. Przemysław Szpurek, prof. UJ, Modelowanie obiektów 3D na podstawie nagrania z telefonu komórkowego.
Streszczenie. W trakcie wykładu przedstawiona zostanie nowoczesna technologia Gaussian Splatting, umożliwiająca tworzenie realistycznych modeli 3D na podstawie krótkiego nagrania wykonanego zwykłym telefonem komórkowym. Omówiony zostanie cały proces – od przechwycenia wideo, przez rekonstrukcję geometryczną, po renderowanie i edycję gotowego modelu 3D. Zaprezentowane zostaną również przykłady zastosowań w wizualizacji, rozszerzonej rzeczywistości oraz projektowaniu obiektów cyfrowych. Wykład pokaże, jak nowoczesne metody reprezentacji scen 3D pozwalają na szybkie, efektywne i intuicyjne tworzenie modeli z minimalnym nakładem sprzętowym.
6 listopada 2025 r. o godz. 12
dr hab. Halszka Tutaj-Gasińska, Kampania napoleońska i matematyka, czyli o twierdzeniu Ponceleta.
Streszczenie. Podczas pobytu w rosyjskiej niewoli w Saratowie w 1812 roku, Jean-Victor Poncelet sformułował i udowodnił słynne twierdzenie o wielokątach i stożkowych. Twierdzenie to w szczególnym przypadku mówi, że jeśli dla dwóch okręgów na płaszczyźnie (takich, że jeden leży wewnątrz drugiego) istnieje wielokąt wpisany w jeden z tych okręgów, a opisany na drugim, to takich wielokątów istnieje nieskończenie wiele i mają tę samą liczbę boków. Od prawie dwustu lat twierdzenie to budzi zainteresowanie matematyków i ciągle powstają nowe jego dowody.
4 grudnia 2025 o godz. 12
dr Piotr Pikul, Poszukując dowolnego trójkąta.
Streszczenie: Jak znaleźć trójkąt ostrokątny, który najtrudniej pomylić z równoramiennym lub prostokątnym? Stworzymy mapę (niejedną!) pozwalającą "zobaczyć wszystkie trójkąty jednocześnie" i zobaczymy, dokąd nas zaprowadzi.
15 stycznia 2026 r.
prof. dr hab. Grzegorz Lewicki, O różnych sposobach mierzenia odległości.
Streszczenie. Na płaszczyźnie oraz w przestrzeni trójwymiarowej odległość między dwoma punktami definiuje się jako długość odcinka łączącego te punkty. Ten pomiar odległości nie jest jednak w pewnych sytuacjach właściwy. Podczas prelekcji pokażemy różne sposoby mierzenia odległości miedzy dwoma punktami i ich ewentualne zastosowania..
9 kwietnia 2026 r.
dr Marcin Sroka, Słów kilka na temat jedynego rozwiązania problemu milenijnego.
Streszczenie. Hipoteza Poincarégo przez ponad sto lat uchodziła za jeden z najtrudniejszych problemów matematyki, a jej rozwiązanie stało się możliwe dopiero dzięki przełomowym pracom Grigorija Perelmana. W powszechnej świadomości Perelman funkcjonuje jednak głównie jako „ten, który nie przyjął Medalu Fieldsa”, co przysłania znaczenie jego osiągnięcia. Wykład ma na celu przybliżenie istoty hipotezy Poincarégo oraz pokazanie, jak Perelman, rozwijając teorię potoku Ricciego zapoczątkowaną przez Richarda Hamiltona, doprowadził do rozwiązania problemu.
10 października 2024 r. godz. 12:00
dr hab. Andrzej Grzesik, Gry (nie)losowe.
5 grudnia 2024 r. godz. 12:00
dr hab. Marcin Kulczycki, Automaty komórkowe, czyli matematyk gra w życie.Streszczenie. Automat komórkowy to matematyczny sposób opisania procesu, którym rządzą bardzo proste i zrozumiałe reguły, a który jednak wykazuje często złożone i nieprzewidywalne zachowanie. W czasie prelekcji przyjrzymy się pytaniom, w odpowiedzi na które powstały automaty komórkowe, oraz najbardziej znanym typom tych obiektów. Szczególną uwagę poświęcimy grze w życie Conwaya.
9 stycznia 2025 r. godz. 12:00
dr hab. Marcin Dumnicki, Po co krasnoludkom teoria kodowania?
Streszczenie. Pewna zagadka, którą muszą rozwiązać krasnoludki okazuje się być nadzwyczaj trudna, ale z pomocą przychodzi teoria kodowania. Pokażemy, jak w zaskakujący sposób pomóc krasnoludkom i wyjaśnimy, dlaczego 7 krasnoludków to optymalna ich liczba.
3 kwietnia 2025 r. godz. 12:00
mgr Jakub Leśkiewicz, O szukaniu dziury w całym - czyli jak przy pomocy homologii odróżnić kubek od pączka...
Streszczenie. Krótko i niespecjalnie formalnie wprowadzimy słuchaczy w tematykę matematycznie rozumianej równości, a następnie pokażemy jak bardzo komplikuje to rozróżnianie kształtów. Kiedy już nakreślimy problem, bohatersko przedstawimy również jego rozwiązanie, sprowadzające się do narysowania odpowiedniej liczby trójkątów. Dzięki temu przekonamy słuchaczy, że typowy, tłustoczwartkowy pączek i typowy kubek z jednym uchem są istotnie różne. Następnie, jeśli starczy nam czasu pokażemy, jak odróżnić literę A od litery O. A kiedy wszystkim wyda się już, że jest to całkowicie trywialne i abstrakcyjne zarazem - pobieżnie wytłumaczymy, jak stosuje się to w zaawansowanej onkologii.
12 października 2023 r. godz. 12:00
Jerzy Szczepański, Liczba Pi
Przedstawimy podstawowe własności liczby π. Wyjaśnimy, dlaczego nie da się skonstruować za pomocą cyrkla i linijki koła o polu jednostkowym, ani okręgu o jednostkowej długości, gdy dany jest odcinek o długości 1. Wskażemy szereg zależności, w których występuje liczba pi. Pokażemy, skąd bierze się związek pięciu podstawowych stałych matematycznych w jednym wzorze: eπi+1=0, uważanym przez wielu za najpiękniejszy wzór w matematyce.
Czwartek 7 grudnia 2023 r. godz. 12:00
Anna Szymusiak, Czy można poskromić przypadek?
Czym jest przypadek? Przypadkiem można wpaść na kogoś na ulicy, przypadkiem można też dostać dobrą ocenę z testu, choć odpowiedzi zaznaczało się na chybił trafił. Przypadek – czasem ślepy traf, a czasem pech. Czy można zatem przypadek poskromić? Podczas wykładu zobaczymy jak matematyka radzi sobie z oswajaniem niepewności.
11 stycznia 2024 r. godz. 12:00
dr Anna Gierzkiewicz-Pieniążek, Taniec ciał niebieskich
Streszczenie. Ziemia krąży wokół Słońca... wszyscy to wiemy. Jej orbita przypomina okrąg, elipsę - a może raczej sprężynę? Czy tak zawsze musi być, gdy mamy w przestrzeni dwa ciała? A jeśli dołożymy więcej ciał, jak w Układzie Słonecznym - czy koniecznie małe ciała muszą grzecznie okrążać duże ciało? Czy mogą poruszać się niegerularnie? Okazuje się, że jest mnóstwo znanych rozwiązań tego problemu, i to wcale nie regularnych. Wszystkie są opisywane jednym, dobrze znanym mechanikom nieba równaniem Newtona. Ale to, że równanie jest znane, wcale nie oznacza, że można je do końca rozwiązać!
Czwartek 4 kwietnia 2024 r. godz. 12:00
dr hab. Igor Podolak, Czy AI potrafi myśleć?
Streszczenie. Sztuczna inteligencja (AI) korzysta z metod uczenia maszynowego dla budowy algorytmów, które coraz lepiej radzą sobie z wieloma zadaniami, potrafią szukać najlepszej drogi, czytać recenzje filmów, generować nowe obrazy, pisać długie teksty i wypracowania, a nawet rozwiązywać zadania matematyczne. Jak one to robią? Jak zbudować takie modele? Jakie typy modeli rozróżniamy? Czy możemy to zrobić u siebie w domu? Czy one rozumieją to co robią? Czy one myślą? Albo może, kiedy zaczną myśleć?
Czwartek 16 maja 2024 r. godz. 12:00
dr Leszek Pieniążek, O liczeniu mostów w Królewcu oraz ścian wielościanów, czyli przyczynek do historii pewnego Szwajcara mającego niezwykły wpływ na matematykę od XVIII wieku.
października 2022 r. godz. 12:00
Jerzy Szczepański, Początki algebry
Około 820 r. Muhammad ibn Musa al Chwarizmi napisał "Zwięzłą księgę o obliczeniach przez zestawianie i równoważenie" ("Kitab al-muchtasar fi hisab al-dżabr wa-al-mukabala"). Skrócona nazwa tego dzieła (al-dżabr) dała nazwę nowemu działowi matematyki (algebrze) a zniekształcone nazwisko autora (Algorizmi) odnajdujemy dziś w takich słowach jak algorytm, czy algorytmika. Przedstawimy historię powstania i wybór kilku praktycznych zagadnień zaczerpniętych z tego dzieła sprzed 1200 lat.
czwartek 1 grudnia 2022 r. godz. 12:00
Damian Jelito, Matematyka badań medycznych,
W czasie pandemii wielu z nas usłyszało po raz pierwszy o różnych wariantach testów wykrywających wirusy. W trakcie wykładu opowiemy o matematycznych narzędziach pozwalających porównywać ich jakość. Odpowiemy też na pytanie, czy na pewno jesteśmy chorzy, jeśli test wskazuje na zakażenie.
12 stycznia 2023 r. godz. 12:00
Daniel Wilczak, O naturze obliczeń zmiennoprzecinkowych i efekcie motyla
Streszczenie. Komputery wykonują obliczenia. Telefony i zegarki też. Nawet nasz nowy piekarnik. Wyniki takich obliczeń mogą służyć rozrywce, pracy lub czarować zmysły. Bywa, że od poprawności obliczeń zależy zdrowie i życie milionów ludzi. W czasie spotkania opowiedzieliśmy o naturze obliczeń zmiennoprzecinkowych oraz o zagrożeniach, które mogą być konsekwencją nieznajomości lub ignorowania tej natury. Opowiedzieliśmy również o nierzadkich przypadkach, gdzie pomimo pełnej znajomości i respektowania zasad obliczeń zmiennoprzecinkowych jesteśmy skazani na znaczne błędy w otrzymanych wynikach. Jest to konsekwencją natury samego zadania obliczeniowego (efekt motyla).
Jakub Leśkiewicz, Multiwektory, czyli jak zamknąć dynamikę w pokoju
Streszczenie. Opowiedzieliśmy jak skomplikowany problem matematyczny, jakim jest szukanie zbiorów niezmienniczych układów dynamicznych, można łatwo sprowadzić do rysowania trójkątów i strzałek. Napomknęliśmy też o tym, gdzie jest w tym arytmetyka przedziałowa, jak nauczyć tej metody komputer i jak całość łączy się z orkami. Pokazaliśmy, że nie trzeba umieć absolutnie nic poza definicją funkcji, aby dobrze bawić się na referacie.
9 marca 2023 r. godz. 12:00
Zdzisław Pogoda, Zobaczyć to, co widać
Wykład adresowaliśmy do uczniów szkół podstawowych.
13 kwietnia 2023 r. godz. 12:00
Piotr Pikul, Optymalne rozjazdy tramwajowe
Pochyliśmy się nad zagadnieniem minimalizacji liczby zwrotnic potrzebnych do budowy rozjazdu pozwalającego na prowadzenie ruchu we wszystkich relacjach pomiędzy n kierunkami. Już najprostsze fakty z teorii grafów pozwalają udowodnić niektóre oszacowania. W dodatku kształt "matematycznie optymalnych" rozjazdów okazuje się nieco zaskakujący w porównaniu z istniejącą w rzeczywistości infrastrukturą torową.
18 maja 2023 r. godz. 12:00
Anna Ochal, Matematyczne modelowanie świata
Opowiemy o tym czym jest model matematyczny, jak działa sprężyna u drzwi (model ruchu okresowego), jak zatrzymać wahadło zegara (drgania tłumione), jak rozhuśtać huśtawkę (zjawisko rezonansu) oraz w czym może pomóc komputer.
21 października 2021 r. godz. 12:00
Krzysztof Ciesielski, Matematyka wyborcza
Przy wyborach do Sejmu, do rady miasta, do sejmiku wojewódzkiego oddane głosy przeliczane są na mandaty - kilka lub kilkanaście w danym okręgu wyborczym. Na jakiej zasadzie wykonywane jest to przeliczenie? Czy ordynacja nazywana proporcjonalną jest naprawdę proporcjonalna? Czy wybory, w których mamy wybrać jednego spośród kilku kandydatów, można organizować tylko na jeden sposób? Na wykładzie podane zostaną odpowiedzi na te i inne pytania, pokazane zostaną rozmaite paradoksy wyborcze, matematyka ukryta za zasadami metod głosowania, a także pewne informacje związane z historią powstawania rozmaitych metod wyborczych.
2 grudnia 2021 r. godz. 12:00
Andrzej Grzesik, Gry (nie)losowe
Podczas wykładu sprawdziliśmy, czy jest możliwe osiągnięcie dużego zysku w znanych grach losowych. Przeanalizowaliśmy matematycznie możliwe strategie gry, by znaleźć taką, która da zysk niezależnie od losu.
13 stycznia 2022 r. godz. 12:00
Halszka Tutaj-Gasińska, Kampania napoleońska i matematyka, czyli o twierdzeniu Ponceleta
Podczas pobytu w rosyjskiej niewoli w Saratowie w 1812 roku, Jean-Victor Poncelet sformułował i udowodnił słynne twierdzenie o wielokątach i stożkowych. Twierdzenie to w szczególnym przypadku mówi, że jeśli dla dwóch okręgów na płaszczyźnie (takich, że jeden leży wewnątrz drugiego) istnieje wielokąt wpisany w jeden z tych okręgów, a opisany na drugim, to takich wielokątów istnieje nieskończenie wiele i mają tę samą liczbę boków. Od prawie dwustu lat twierdzenie to budzi zainteresowanie matematyków i ciągle powstają nowe jego dowody.
7 kwietnia 2022 r. godz. 12:00
Marcin Pitera, Kolorowe kwadraty
Przedstawiliśmy specyficzny typ zadań geometryczno-kombinatorycznych, w których korzysta się z metody niezmienników. Zadania te zazwyczaj nie wymagają znajomości żadnego aparatu matematycznego. Wiele problemów sprowadza się do odpowiedniego pokolorowania pól na szachownicy.
5 maja 2022 r. godz. 12:00
Marcin Sroka, Słów kilka na temat jedynego rozwiązanego problemu milenijnego
Grigorij Perelman znany jest opinii publicznej (jeśli w ogóle) z powodu nieprzyjęcia honorów związanych z potwierdzeniem hipotezy geometryzacyjnej Thurstona (a w szczególności hipotezy Poincarégo) za pomocą tzw. potoku Ricciego - metody deformowania pewnych obiektów geometrycznych. Przedyskutowaliśmy matematyczne aspekty tego zagadnienia oraz wykorzystaliśmy tę opowieść do nakreślenia odpowiedzi na pytanie - jak obecnie wygląda rozwiązywanie wielkich problemów w matematyce.
15 kwietnia 2021 r. godz. 12:00
Marcin Dumnicki, Po co krasnoludkom teoria kodowania?
Pewna zagadka, którą muszą rozwiązać krasnoludki okazuje się być nadzwyczaj trudna, ale z pomocą przychodzi teoria kodowania. Pokazaliśmy, jak w zaskakujący sposób pomóc krasnoludkom i wyjaśniliśmy, dlaczego 7 krasnoludków to optymalna ich liczba.
13 maja 2021 r., godz. 12:00
Jakub Byszewski, O składaniu figur geometrycznych z kawałków
Wzory na pola wielokątów można otrzymać np. poprzez podział tych wielokątów na trójkąty, z których następnie złożyć można prostokąt. Analogiczny wzór na objętość czworościanu był znany od Starożytności, ale jego dowód był dużo bardziej skomplikowany. Jedno z pytań na słynnej liście problemów Hilberta z 1900 r. dotyczyło właśnie tego zagadnienia: czy czworościan można podzielić na skończoną liczbę kawałków, z których następnie złożyć można prostopadłościan. Wkrótce po postawieniu problemu rozwiązał go Dehn; rok później przy pomocy tych samych technik rozwiązał on inny problem dotyczący podziału prostokąta na prostokąty. Opowiemy o tym i podobnych zagadnieniach, przedstawiając dość niedawne wyniki Freilinga, Laczkovicha, Rinnego, Szekeresa i Szegedy'ego. Rozważane problemy mają charakter geometryczny, ale techniki potrzebne do ich rozwiązania mają raczej charakter algebraiczny i teorioliczbowy.
10 czerwca 2021 r. godz. 12:00
Małgorzata Moczurad, Teoria obliczeń niemożliwych
Współczesne komputery potrafią na bieżąco analizować olbrzymie ilości danych: wygrać z arcymistrzem szachowym lub w ułamku sekundy rozwiązać równanie, którego człowiek nigdy nie rozwiąże. Czy to oznacza, że mogą odpowiedzieć na dowolne pytanie? Okazuje się, że nie. I tu wkracza teoria obliczeń - dziedzina, która zajmuje się problemami, które łatwo można zdefiniować, ale których nie można rozwiązać.
10 października 2019 r. godz. 12-14,
Krzysztof Ciesielski, Matematyka wyborcza,
Przy wyborach do Sejmu oddane głosy przeliczane są na mandaty - kilka lub kilkanaście w danym okręgu wyborczym. Na wykładzie zostanie przedstawiony sposób, w jaki to jest robione, oraz związana z tym matematyka. Na przykładach pokazane zostaną możliwe efekty stosowania ordynacji nazywanej "proporcjonalną" oraz związane z nią paradoksy.
7 listopada 2019 r. godz. 12-14,
Joanna Orewczyk, Rekurencja w kombinatoryce
Rozwiązując zadania kombinatoryczne, zazwyczaj staramy się odpowiedzieć na pytanie: na ile sposobów możemy wykonać pewne zadanie. Okazuje się, że nie zawsze jest to proste. Czasami warto pytanie uogólnić, aby w rezultacie rozwiązanie uprościć - możemy wtedy skorzystać z rekurencji.
5 grudnia 2019 r. godz. 12-14
Andrzej Czarnecki, Impersystencja
W przyrodzie zdarzają się czasem problemy bezczelne: pomimo bardzo prostego sformułowania i podstępnie nieskomplikowanych szczególnych przypadków - kategorycznie opierają się próbom rozwiązania. Często przytaczanym przykładem jest hipoteza Collatza, o której Paul Erdős powiedział "matematyka nie jest jeszcze gotowa na takie problemy". Przyjrzymy się kilku innym zagadnieniom, na które być może matematyka powoli zaczyna być gotowa.
9 stycznia 2020 r. godz. 12-14
Jerzy Szczepański, Matematyka ubezpieczeń na życie
Przedstawimy rozwój modeli matematycznych stosowanych do oszacowania składek, które powinna wnosić osoba ubezpieczona, aby po zakończeniu pracy zawodowej mieć środki na utrzymanie do końca życia.
5 marca 2020 r. godz. 12-14
Anna Szymusiak, Szansa na sukces
Rachunek prawdopodobieństwa jest działem matematyki wywodzącym się z analizy gier losowych. Dlatego też na elementarnym poziomie o prawdopodobieństwie można myśleć jako o szansie na zajście jakiegoś zdarzenia. Podczas wykładu postaramy się, analizując przykłady, zrozumieć intuicję stojącą za tym pojęciem oraz przekonać się, gdzie jeszcze - oprócz gier losowych - rachunek prawdopodobieństwa ma obecnie zastosowania.
11 października 2018 r. godz. 12-14,
Jerzy Szczepański, Czy rozkład normalny jest normalny?
Przedstawimy trzy rozkłady prawdopodobieństwa: rozkład Bernoullego, rozkład Poissona i rozkład normalny. Postaramy się wyjaśnić, dlaczego rozkład normalny jest często spotykany w modelowaniu matematycznym zjawisk przyrodniczych i dlaczego zasługuje na miano normalny.
8 listopada 2018 r. godz. 12-14,
Dariusz Zawisza, Matematyka na giełdzie
6 grudnia 2018 r. godz. 12-14
Leszek Pieniążek, Twierdzenie Halla i skojarzenia, czyli jak graf może pomóc w znalezieniu czegoś wartościowego
10 stycznia 2019 r. godz. 12-14
Halszka Tutaj-Gasińska, Kampania napoleońska i matematyka, czyli o twierdzeniu Ponceleta
Podczas pobytu w rosyjskiej niewoli w Saratowie w 1812 roku, Jean-Victor Poncelet sformułował i udowodnił słynne twierdzenie o wielokątach i stożkowych. Twierdzenie to w szczególnym przypadku mówi, że jeśli dla dwóch okręgów na płaszczyznie (takich, że jeden leży wewnątrz drugiego) istnieje wielokąt wpisany w jeden z tych okręgów, a opisany na drugim, to takich wielokątów istnieje nieskończenie wiele i mają tę samą liczbę boków. Od prawie dwustu lat twierdzenie to budzi zainteresowanie matematyków i ciągle powstają nowe jego dowody.
7 marca 2019 r. godz. 12-14
Jerzy Szczepański, Liczba Pi
Przedstawimy podstawowe własności liczby π. Wyjaśnimy, dlaczego nie da się skonstruować za pomocą cyrkla i linijki koła o polu jednostkowym, ani okręgu o jednostkowej długości, gdy dany jest odcinek o długości 1. Wskażemy szereg zależności, w których występuje liczba pi. Pokażemy, skąd bierze się związek pięciu podstawowych stałych matematycznych w jednym wzorze: eπi+1=0, uważanym przez wielu za najpiękniejszy wzór w matematyce.
4 kwietnia 2019 r. godz. 12-14
Marcin Kulczycki, Gra w życie
Automaty komórkowe - matematyczne konstrukcje, których ewolucja do złudzenia przypomina rozwój kolonii mikroorganizmów - powstały pod koniec pierwszej połowy XX wieku w laboratorium w Los Alamos. Przyjrzymy się najbardziej znanym z nich: regule 30 i 110, grze w życie Conwaya, mrówce Langtona i innym.
9 maja 2019 r. godz. 12-14
Zdzisław Pogoda, W świecie wielościanów
W szkole poznajemy niektóre wielościany: ostrosłupy, graniastosłupy, czworościan, sześcian. Rodzina wielościanów jest o wiele bogatsza; są tam obiekty o zadziwiających kształtach i własnościach. Na wykładzie przyjrzymy się wybranym, niezwykłym przedstawicielom rodziny wielościanów i przekonamy się jak mogą być ciekawe i... po prostu ładne.
12 października 2017 r. godz. 12-14
Jerzy Szczepański, Do czego służą liczby zespolone?
Przedstawimy historię odkrycia liczb zespolonych i wyjaśnimy, jak ważną rolę pełnią liczby zespolone w matematyce, fizyce i technice.
9 listopada 2017 r. godz. 12-14
Tomasz Kobos, Wycieczka w świat wypukłości: wpisywanie trójkąta w ciało wypukłe
Znane twierdzenie geometrii płaskiej mówi o tym, że istnieje dokładnie jeden okrąg opisany na danym trójkącie. Co się jednak wydarzy, jeżeli koło zastąpimy innym, bardziej ogólnym obiektem? Będziemy rozważać to zagadnienie dla tzw. ciał wypukłych, które stanowią naturalne uogólnienie koła. Zobaczymy, że wówczas ani istnienie ani jedyność nie są gwarantowane, ale jesteśmy w stanie podać ich elegancką charakteryzację geometryczną.
7 grudnia 2017 r. godz. 12-14
Patryk Pagacz, Problemy rekurencyjne
Podczas wykładu przedstawione zostaną zarówno klasyczne problemy rekurencyjne takie jak "Wieża z Hanoi" oraz "Problem Flawiusza", jak i ich modyfikacje.
11 stycznia 2018 r. godz. 12-14
Andrzej Czarnecki, Łącznościany
1 marca 2018 r. godz. 12-14
Anna Szymusiak, Szansa na sukces
Rachunek prawdopodobieństwa jest działem matematyki wywodzącym się z analizy gier losowych. Dlatego też na elementarnym poziomie o prawdopodobieństwie można myśleć jako o szansie na zajście jakiegoś zdarzenia. Podczas wykładu postaramy się, analizując przykłady, zrozumieć intuicję stojącą za tym pojęciem oraz przekonać się, gdzie jeszcze - oprócz gier losowych - rachunek prawdopodobieństwa ma obecnie zastosowania.
5 kwietnia 2018 r. godz. 12-14
Paweł Borówka, Równania liniowe - łatwe i bardzo przydatne
Opowiemy o układach równań liniowych i ich zastosowaniach.
10 maja 2018 r. godz. 12-14
Sławomir Dinew, Liczby pierwsze
Liczby pierwsze są podstawowymi cegiełkami, z których zbudowane są liczby całkowite. Od czasów antycznych matematycy starają się poznać ich własności. Podczas wykładu poznamy kilka klasycznych wyników dotyczących rozmieszczenia liczb pierwszych oraz najnowsze osiągnięcia z tej dziedziny.
7 czerwca 2018 r. godz. 10-14
Konferencja Młodych "Kalejdoskop Matematyczny XII"
13 września 2018 r. godz. 12-14,
Krzysztof Ciesielski, Matematyka wyborcza,
Przy wyborach do Sejmu oddane głosy przeliczane są na mandaty - kilka lub kilkanaście w danym okręgu wyborczym. Na wykładzie zostanie przedstawiony sposób, w jaki to jest robione, oraz związana z tym matematyka. Na przykładach pokazane zostaną możliwe efekty stosowania ordynacji nazywanej "proporcjonalną" oraz związane z nią paradoksy.
13 października 2016 r. godz. 12
Jerzy Szczepański, O rewolucjach w matematyce
Twierdzenia matematyki są wieczne: udowodnione przed wiekami są stale aktualne i pozostaną prawdziwe w przyszłości. Jednak warsztat pracy matematyków ulega ciągłym zmianom. Wiele z tych zmian można śmiało określić mianem rewolucji. Prześledzimy kilka rewolucji i ich konsekwencje. Rozpoczniemy od odkrycia sprzed 27 wieków, że nie wszystkie liczby są wymierne, a zakończymy na twierdzeniu o niezupełności z roku 1931. Postaramy się zauważyć, że "nie dokonuje odkrycia, kto nie bada niemożliwości" (Albert Einstein).
3 listopada 2016 r. godz. 12
Zdzisław Pogoda, Nobel i topologia
W 2016 roku przyznano nagrodę Nobla z fizyki „za teoretyczne badania nad topologicznymi przejściami fazowymi i topologicznymi fazami materii, co umożliwiło rozwój badań nad różnymi egzotycznymi stanami materii”. Media zaczęły się zastanawiać, co oznacza termin „topologiczne”. Na wykładzie, nawiązując do przyznanej nagrody Nobla, przybliżymy, czym zajmuje się topologia, jeden z najważniejszych działów matematyki, gdzie rozważa się między innymi naprawdę fantazyjne kształty.
1 grudnia 2016 r. godz. 12
Krzysztof Ciesielski, Sto lat temu na Plantach
W październiku 2016 na krakowskich Plantach stanęła ławka z figurami dwóch młodych mężczyzn, żywo o czymś rozmawiających. O czym rozmawiali? Kim byli? Czemu potem stali się sławni? Jakie mieli osiągnięcia? Dlaczego przypadkowe spotkanie sto lat temu okazało się tak ważne dla światowej matematyki i dla polskiej nauki? Będzie też mowa o tym, jak doszło do postawienia tej ławki.
12 stycznia 2017 r. godz. 12
Marcin Kulczycki, Automaty komórkowe
Automaty komórkowe - matematyczne konstrukcje, których ewolucja do złudzenia przypomina rozwój kolonii mikroorganizmów - powstały pod koniec pierwszej połowy XX wieku w labolatorium w Los Alamos. Przyjrzymy się najbardziej znanym z nich: regule 30 i 110, grze w życie Conwaya, mrówce Langtona i innym.
2 marca 2017 r. godz. 12
Michał Wojtylak, O modelach matematycznych i nie tylko.
W czasie wykładu zastanowimy się nad tym, na ile zadania z fizyki oddają rzeczywistość. Prześledzimy miejsca, w których mogą pojawiać się niedokładności, a następnie skoncentrujemy się na jednym z nich - błędzie zaokrągleń. Poznamy również, często nieoczekiwane, dziedziny, w których matematyka znalazła w ostatnim czasie zastosowanie.
6 kwietnia 2017 r. godz. 12
Andrzej Grzesik, Gry (nie)losowe.
Podczas wykładu sprawdzimy, czy jest możliwe osiągnięcie dużego zysku w znanych grach losowych. Przeanalizujemy matematycznie możliwe strategie gry, by znaleźć taką, która da zysk niezależnie od losu.
1 czerwca 2017 r. godz. 10-14
Konferencja Młodych "Kalejdoskop Matematyczny XI"
7 września 2017 r. godz. 14-16
Jerzy Szczepański, (Prawie) wszystko o liczbie e
Opowiemy o liczbie e i jej własnościach. Przedstawimy wybrane twierdzenia z kilku działów matematyki, w których pojawia się ta liczba, i postaramy się wyjaśnić ich rolę w rozwoju matematyki.
15 października 2015 r. godz. 12
Jerzy Szczepański, Zdarzenia ekstremalne i ich prognozowanie
W czasie spotkania opowiemy dlaczego bardzo trudno jest prognozować zdarzenia ekstremalne, z którymi spotykamy się w naturze rzadko (takie jak wysokie fale powodziowe, silne trzęsienia ziemi, wysokie temperatury w lecie, czy skrajnie niskie temperatury w zimie). Katastrofalne skutki tych zdarzeń, które usuwa się latami, zmuszają nas do weryfikowania istniejących modeli matematycznych i do poszukiwania nowych metod prognozowania.
5 listopada 2015 r. godz. 12
Zdzisław Pogoda, Matematyk o kształcie Wszechświata
Ludzie od najdawniejszych czasów chcieli poznać kształt otaczającej rzeczywistości. Przełomowy w naszych poglądach na kształt Wszechświata był wiek XX, gdy pojawiła się ogólna teoria względności. Zaczęto konstruować różne modele Wszechświata. Czy matematycy potrafią dostarczyć odpowiednich modeli? Czy mamy szansę na poznanie kiedyś w pełni, jaki jest kształt Wszechświata? Co sądzą o tym matematycy?
3 grudnia 2015 r. godz. 12
Karol Gryszka, Jak ustawić płot na łące?
Przyjrzymy się wybranym problemom matematycznym, których zaletą jest to, że są bardzo proste do sformułowania. Zobaczymy, że posiadają one często niebanalne rozwiązania lub rozwiązanie danego problemu nie jest jeszcze znane.
14 stycznia 2016 r. godz. 12
Zenon Jabłoński, O systemach liczbowych i sposobach ich reprezentowania
W trakcie wykładu postaramy się odpowiedzieć na pytania czy i jak warto zapisywać i reprezentować liczby, a także czy coś pożytecznego czasami z tego wynika.
3 marca 2016 r. godz. 12
Józef Piórek, O geometrii okręgów
Opowiemy o inwersji i jej własnościach, o okręgach Apoloniusza oraz o pękach okręgów.
7 kwietnia 2016 r. godz. 12
Robert Wolak, Geometria na ścianach Alhambry
Matematyka zawdzięcza wiele uczonym perskim, arabskim, żydowskim i chrześcijańskim piszącym w języku arabskim w okresie od VIII do XIV wieku. Nasza wiedza o ich osiągnięciach jest w dalszym ciągu bardzo fragmentaryczna. Nie tylko traktaty naukowe świadczą o wspaniałych odkryciach naukowych lecz także zabytki i ich dekoracje mówią o niezwykłej praktycznej znajomości matematyki wśród artystów i rzemieślników z krajów islamu, od Persji do Andaluzji.
2 czerwca 2016 r. godz. 10
Konferencja Młodych "Kalejdoskop Matematyczny X" (program pdf)